अमेरिकी सैन्य अखडामा इरानी हमला: चिनियाँ जासुसी उपग्रहको ‘कनेक्सन’ खुलासा

बकपत्र संवाददाता       २३ घण्टा अगाडी प्रकाशित     57 No Comments

अन्तर्राष्ट्रिय। मध्यपूर्वमा बढ्दो सैन्य तनावका बीच इरानले चिनियाँ जासुसी उपग्रहको प्रयोग गरी अमेरिकी सैन्य संरचनाहरूमा सटिक निशाना बनाएको सनसनीपूर्ण खुलासा भएको छ। प्रतिष्ठित सञ्चारमाध्यम ‘फाइनान्सियल टाइम्स’ले चुहिएका इरानी सैन्य कागजातहरूलाई उद्धृत गर्दै इरानले चिनियाँ प्रविधिको सहयोगमा अमेरिकी अखडाहरूमाथि निगरानी र आक्रमण गरिरहेको दाबी गरेको हो।

गोप्य उपग्रह र रणनीतिक सहकार्य
फाइनान्सियल टाइम्सका अनुसार, इरानले गोप्य रूपमा एउटा अत्याधुनिक चिनियाँ जासुसी उपग्रह प्राप्त गरेको छ। सन् २०२४ को अन्त्यतिर चीनबाट अन्तरिक्षमा प्रक्षेपण गरिएको उक्त उपग्रह पछि इरानी सेनाको पहुँचमा पुगेको खुलासा भएको छ। इरानी सेनाले उक्त उपग्रहलाई मुख्य गरी मध्यपूर्वमा रहेका अमेरिकी सैन्य स्थलहरूको जासुसी गर्ने र ती स्थानहरूको ‘रियल-टाइम’ सूचना संकलन गर्ने जिम्मेवारी दिएको थियो।

चुहिएका कागजातहरूमा समय-अंकित कोअर्डिनेट सूची, उच्च रिजोलुसनका तस्बिरहरू र विस्तृत कक्षीय विश्लेषणहरू समावेश छन्। यी प्रमाणहरूले के देखाउँछन् भने इरानी सेनाले गत मार्च महिनामा अमेरिकी बेसहरूमा ड्रोन र मिसाइल प्रहार गर्नुभन्दा ठीक अगाडि र आक्रमण भइसकेपछि ती स्थानहरूको तस्बिर खिचेको थियो। यसले इरानलाई कुन स्थानमा कति क्षति भयो र आगामी आक्रमण कसरी गर्ने भन्ने रणनीतिक योजना बुन्न मद्दत पुर्‍याएको देखिन्छ।

चीनका लागि कूटनीतिक जोखिम
इरानले खाडी क्षेत्रमा गरेका बारम्बारका आक्रमणहरूमा चिनियाँ निर्मित उपग्रह प्रयोग गरेको तथ्य बाहिर आउनु बेइजिङका लागि कूटनीतिक रूपमा निकै चुनौतीपूर्ण मानिएको छ। चीन हाल खाडी राष्ट्रहरूको सबैभन्दा ठूलो व्यापारिक साझेदार र उनीहरूको कच्चा तेलको प्रमुख खरिदकर्ता हो। आफ्नै व्यापारिक साझेदारहरू रहेका क्षेत्रमा अमेरिकी सेनामाथि हुने हमलामा चिनियाँ प्रविधिको प्रत्यक्ष संलग्नता देखिनुले बेइजिङको सन्तुलित कूटनीतिमा गम्भीर प्रश्न खडा गरिदिएको छ।

यसअघि इरानले अमेरिका र इजरायलसँगको द्वन्द्वमा रूस र चीनले आफूलाई सैन्य सहयोग गरिरहेको स्वीकार गरे पनि त्यसको स्वरूपबारे केही खुलाएको थिएन। अमेरिकी रक्षा विश्लेषकहरूले अहिलेसम्म यस्ता खुफिया सूचनाहरू रूसले मात्र प्रदान गरिरहेको अनुमान गर्दै आएका थिए। तर, यो नयाँ खुलासाले चीनले पनि इरानलाई उच्च प्रविधिको खुफिया जानकारी दिएर युद्धमा सहयोग गरिरहेको पुष्टि गरेको छ।

ट्रम्पको चेतावनी र हतियार आपूर्तिको चर्चा
यसैबीच, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानलाई सैन्य सहायता उपलब्ध नगराउन चीनलाई कडा चेतावनी दिनुभएको छ। अमेरिकी खुफिया संस्थाहरूको हवाला दिँदै केही सञ्चारमाध्यमहरूले चीनले इरानलाई विमान खसाल्न मिल्ने ‘शोल्डर-फायर्ड’ रकेट र अत्याधुनिक ‘एयर डिफेन्स’ प्रणालीहरू पठाउन लागेको दाबी गरेका छन्। ती हतियारहरू केही हप्ताभित्रै इरान पुग्ने अनुमान गरिएको छ।

यस विषयमा सिएनएनले सोधेको प्रश्नमा राष्ट्रपति ट्रम्पले भन्नुभयो, “यदि चीनले त्यसो गर्न लागेको हो भने, यो चीनका लागि ठूलो समस्याको विषय बन्नेछ।” इरानले प्राप्त गरेको यो सटिक सूचना र चिनियाँ प्रविधिको बढ्दो प्रयोगले मध्यपूर्वको युद्धलाई थप जटिल मोडमा पुर्‍याएको छ। यसले विश्वका दुई महाशक्ति राष्ट्र अमेरिका र चीनबीचको सम्बन्धलाई पनि थप तनावपूर्ण बनाउने निश्चित देखिएको छ।

(विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चार माध्यमहरूको सहयोगमा तयार पारिएको)

बकपत्र संवाददाता

बकपत्र डटकम-नेपालकाे सुशासन, सामाजिक न्याय र समृद्धिकाे क्षैत्रमा काम गर्ने डिजिटल पत्रिका हाे।