रोल्पा । आम नेपाली समाजमा जातिय विभेद र छुवाछुत कति व्याप्त छ भन्नेकुराको वयान गरी साध्य छैन । विभेदमुक्त समाजु को नारा घन्किने जनयुद्धको आधारभूमि रोल्पामा पनि अझै जातीय विभेदका अवशेषहरू डरलाग्दो रूपमा बाँकी रहेको देखिनुले पनि यो कुराको पुष्टि भएको छ। जिल्लाको गंगादेव गाउँपालिका–५ कुइनेटा बस्ने पूर्ण बहादुर वि।क।का ११ वर्षीय नाबालक छोरालाई जातीय विभेदको आधारमा निर्घात कुटपिट गरिएको घटना सार्वजनिक भएको छ।
नेपाल प्रहरीका अनुसार यो घटना २०८३ वैशाख ११ गतेको हो। सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमा बालकको अनुहारमा निलडाम र घाउ भएका तस्बिरहरू सार्वजनिक भएपछि यसले देशभर नै आक्रोश पैदा गरेको थियो। उक्त भाइरल पोस्टमा देखिएको बीभत्स अवस्थाको संज्ञान लिँदै प्रहरीले तत्काल अनुसन्धान सुरु गरेको थियो।
यस घटनामा संलग्न रहेको आरोपमा प्रहरीले ३ जना प्रतिवादीहरूलाई पक्राउ गरेको छ। उनीहरूलाई नियन्त्रणमा लिई अहिले जिल्ला प्रहरी कार्यालयमा राखेर विस्तृत अनुसन्धान भइरहेको छ।
”हामीले घटनामा संलग्न तीनै जनालाई पक्राउ गरिसकेका छौँ। उनीहरूमाथि भेदभाव तथा अन्य अपमानजन्य व्यवहार सम्बन्धी कसूर मुद्दामा अनुसन्धान प्रक्रिया अगाडि बढाइएको छ,” प्रहरीले जारी गरेको सूचनामा उल्लेख छ।
यो घटना केवल सामान्य कुटपिट मात्र नभई सामाजिक कलङ्कको रूपमा रहेको जातीय विभेदको पराकाष्ठा हो। एउटा नाबालक बालक, जसलाई आफ्नो जात र समाजको जटिल संरचनाबारे पूर्ण ज्ञान समेत हुँदैन, उसलाई जातको आधारमा शारीरिक आक्रमण गर्नु मानव अधिकारको गम्भीर उल्लंघन हो।
स्थानीयहरूका अनुसार जनयुद्धले जातीय विभेदका जरा उखेलेको दाबी गरिए पनि व्यवहारमा अझै पनि दलित समुदायमाथि हेयको दृष्टिले हेर्ने र शारीरिक आक्रमण गर्नेसम्मको हर्कत हुने गरेको छ। यो घटनाले एकातिर जातीय भेदभाव तथा छुवाछूत (कसूर र सजाय) ऐन को ठाडो उल्लंघन गरेको छ भने अर्कोतिर बालबालिका सम्बन्धी ऐन अनुसार कडा कारबाही हुनुपर्ने माग उठेको छ।

नागरिक समाज र अधिकारकर्मीहरूले यो घटनाका दोषीहरूलाई कुनै पनि राजनीतिक वा सामाजिक दबाबमा नछोड्न आग्रह गरेका छन्। घाइते बालकको उचित उपचार र सुरक्षाको ग्यारेन्टी गर्दै दोषीहरूलाई हदैसम्मको कानुनी सजाय हुनुपर्ने आवाज उठेको छ।
रोल्पा जस्तो परिवर्तनकारी जिल्लामा यस्तो हर्कत हुनुले हाम्रो शिक्षा र चेतनाको स्तरमाथि प्रश्न उठाएको छ। अबको अनुसन्धान केवल ‘अपमानजन्य व्यवहार’ मा मात्र सीमित नभई, ‘बालहिंसा’ र ‘जातीय छुवाछूत’ को गम्भीर मुद्दाका रूपमा अगाडि बढ्नुपर्ने देखिन्छ।
नेपाल प्रहरीले हाल यस विषयमा थप अनुसन्धान कार्य जारी रहेको र कानुन अनुसार कारबाही हुने प्रतिबद्धता जनाएको छ।

बकपत्र डटकम-नेपालकाे सुशासन, सामाजिक न्याय र समृद्धिकाे क्षैत्रमा काम गर्ने डिजिटल पत्रिका हाे।